خانم فرناز طالبینژاد، کارشناس ارشد مشاوره در مامایی از دانشگاه علوم پزشکی ایران، با رتبه عالی در این رشته تحصیل کرده و از دانشجویان برتر دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد بوده است. وی سابقه فعالیت در بیمارستانهای معتبر از جمله بیمارستان اکبرآبادی را دارد و اکنون با یک پژوهش علمی مرتبط با ارتقای سلامت مادران و خانوادهها به نیازهای روانشناختی دوران بارداری پرداخته است. در طرح تحقیقاتی با عنوان «بررسی ارتباط فعالیت و پاسخ جنسی با واکنش عاطفی همسر به بارداری در مادران باردار مراجعهکننده سال ۱۴۰۲»، که در قالب مقالهای معتبر در مجلات علمی بینالمللی منتشر شده است، روابط مهم میان عوامل جسمی و عاطفی پیرامون فرزندآوری و سلامت روانی مادران مورد بررسی قرار گرفت.
وی با اشاره به اهمیت بارداری به عنوان یکی از حساسترین دورههای زندگی زنان، دلیل اصلی انجام این پژوهش را علاقهمندی به مسائل مربوط به باروری، خانواده و فرزندآوری عنوان کرده است. به اعتقاد خانم طالبینژاد، این مطالعه بهویژه در کشوری مانند ایران، که مسئله افزایش جمعیت و تداوم نسل اهمیت ویژهای دارد، از اهداف مهم پژوهشی محسوب میشود. همچنین همکاری ارزشمند اساتید برجستهای مانند خانم دکتر خیرخواه و خانم دکتر صادقی در انجام این پژوهش بسیار مؤثر بوده و حمایت علمی از سوی اعضای خانواده، از جمله همسر وی که فوق تخصص گوارش اطفال هستند، مسیر انجام این تحقیق را تسهیل کرده است.
این پژوهش بهصورت مقطعی در مراکز جامع سلامت شمال و شمال غرب تهران بر روی ۲۶۵ مادر باردار انجام شده است. اطلاعات پژوهش از طریق پرسشنامههای مختلف شامل پرسشنامه فعالیت و پاسخ جنسی، پرسشنامه واکنش عاطفی همسر به بارداری، و فرم ثبت اطلاعات جمعیتشناسی جمعآوری شد. نتایج تحقیق نشان داد که تغییرات جسمی و روانی دوران بارداری میتواند تأثیرات گستردهای بر فعالیت جنسی داشته باشد. از طرفی این تغییرات ممکن است واکنشهای عاطفی همسران را نیز تحت تأثیر قرار دهد، که میتواند منجر به کاهش رفتارهای حمایتی و در نهایت مشکلات روانی برای مادران شود.
در این پژوهش، «واکنش عاطفی همسر به بارداری» به عنوان یکی از مولفههای تأثیرگذار معرفی شد. این مفهوم بیانگر اهمیت بارداری برای همسر و واکنشهای او به حرکت جنین و رشد جنین است. چنین واکنشهایی در تأمین سلامت روان مادر باردار نقش اساسی ایفا میکنند و از اهمیت ویژهای برای تقویت سلامت خانواده برخوردار هستند. بر اساس نتایج تحقیق، ارتباط مثبت قابلتوجهی میان فعالیت و پاسخ جنسی با واکنش عاطفی همسر به بارداری وجود دارد. این یافتهها میتوانند زمینهساز طراحی برنامههای مشاورهای ویژه برای مادران باردار باشند تا محیطی امن زناشویی فراهم شود و به تقویت روابط زوجین و مقابله با فشارهای روانی دوران بارداری کمک کند.
خانم طالبینژاد تأکید کرد که این پژوهش با هدف ارتقای سلامت روان مادران باردار، بهبود کیفیت روابط خانوادگی و افزایش نرخ فرزندآوری در کشور انجام شده است و نتایج بهدستآمده میتواند به ارائه راهکارهای مؤثر در بهداشت مادر و کودک کمک کند. وی ابراز امیدواری کرد که این مطالعه بهزودی وارد مراحل اجرا و بهرهبرداری عملیاتی شود، هرچند هنوز در این زمینه مقدمات اجرایی فراهم نشده است.
این پژوهش همچنین میتواند گرهای از مشکلات جاری جمعیت کشور باز کند. بهبود سلامت خانوادهها و روان مادران باردار نقشی کلیدی در افزایش نرخ فرزندآوری ایفا میکند. خانم طالبینژاد از مسئولان و متولیان امور پژوهشی کشور خواستار حمایت بیشتر از پژوهشگرانی شد که به موضوعات ملی و بومی در حوزه سلامت خانواده پرداختهاند. وی پیشنهاد داد که با تسهیل تخصیص بودجههای پژوهشی و فراهم کردن فرصتهای آموزش موضوعاتی مرتبط با بارداری، بستر لازم برای تحقیق و توسعه در این زمینه گستردهتر شود.
در پایان، خانم طالبینژاد ابراز امیدواری کرد که نتایج این مطالعات وارد برنامههای کشوری شود و در بهبود سلامت روان، خانوادهها و نرخ فرزندآوری اثرگذار باشد. تمرکز اصلی برنامههای آینده وی، گسترش فعالیتهای علمی و ورود به مقطع دکتری است تا با ادامه تحقیقات گستردهتر، بتواند گامی مؤثر در جهت ارتقای سطح سلامت جامعه ایران بردارد. وی این مسیر را بهصورت تخصصیتر طی خواهد کرد و امیدوار است روزهای خوب و امیدوارکننده برای کشور و مردم ایران فرا برسد.
خبرنگار نسیمه ستاش