خانم دکتر فرشته عاضدی مجری طرح تحقیقاتی با عنوان “طراحی و پیاده سازی نرم افزار تشخیص و محاسبه خودکار معیار Aspects در تصاویر CT scan بیماران سکته مغزی بر پایه هوش مصنوعی” در گفتگویی به تشریح این طرح پرداخت.
خانم دکتر فرشته عاضدی استادیار علوم اعصاب گروه علوم اعصاب، دانشکده فناوریهای نوین پزشکی و مرکز تحقیقات سلولی مولکولی دانشگاه علوم پزشکی ایران می باشند. دوره فرصت مطالعاتی خود را در کشور آلمان در دانشگاه RWTH در حوزه بیماری های عروق مغزی با تاکید بر بیماری سکته مغزی گذرانده اند و هم اکنون در حال انجام مطالعات مختلف در این حوزه با رویکرد ترجمانی (Translational) می باشند.
ایشان دلیل اصلی برای انتخاب این طرح تحقیقاتی را اینطور توضیح دادند: خطا در تشخیص و درمان بیماری های سیستم عصبی به دلیل پیچیدگی روند وخامت یا بهبود بیماری همیشه وجود دارد. به خصوص در بیماری های عروق مغزی همچون سکته های مغزی. متخصصین این حوزه به خوبی از این امر مطلع هستند که متاسفانه هنوز به میزان کافی از جزییات نوروآناتومی و میکروساختارهای بافت مغز، عروق مغزی و به ویژه عروق نخاع مطلع نیستیم. در نتیجه هر چه در این حوزه مطالعه و پژوهش صورت گیرد باز هم جبران تمامی مشکلات بیماران را نخواهد کرد. تحلیل عکس های سی تی اسکن از مغز ساده ترین و کم هزینه ترین راه برای تشخیص سکته مغزی و روند پیشرفت آن در بیماران است. در عین حال تحلیل و پردازش تصاویر با استفاده از هوش مصنوعی می تواند هم به کاهش خطا در تشخیص و هم به درمان کمک کند و هم روند احتمالی بیماری را در فرد با دقت و صحت بالا پیش بینی کند. معیار Aspects کاربرد مهمی در کاندید بیماران سکته مغزی جهت روش های اندووسکولار دارد. در نتیجه محاسبه آن با دقت بالا بسیار مهم است. لذا در این طرح تلاش شد با کاربرد هوش مصنوعی میزان ویژگی، حساسیت و صحت محاسبه این معیار را افزایش داد و آن را به صورت یک نرم افزار در دسترس متخصصین قرار داد. در این طرح فناورانه اساتید و دانشجویان بسیاری همکاری داشته اند. از جمله اساتید دانشگاه جناب آقای دکتر محمد حسین میربلوک و سرکار خانم دکتر زینب برزگر. همچنین دانشجویان مستعد و فعال که کار اصلی این طرح با کمک آنها به انجام رسیده است: جناب آقای آرمین آریایی که زحمت اصلی طرح با ایشان بود، جناب آقای محسن زینی و جناب آقای دکتر سعید ایرانزاده. همچنین از حمایت ها و راهنمایی های بی دریغ و ارزشمند استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمد تقی جغتایی استفاده شد.
ایشان افزودند معیار ASPECTS نقش مهمی در هدایت تصمیمات درمانی در سکته مغزی دارد. به عنوان مثال، می تواند به تعیین اینکه آیا بیمار کاندید مناسبی برای درمان ترومبولیتیک یا درمان اندوواسکولار است کمک کند. محاسبه این معیار با استفاده از الگوریتم های محاسباتی دقیق باعث افزایش دقت و کاهش خطای انسانی و کاهش صرف زمان متخصص می گردد. قابل توجه است که بیش از هزار داده بیماران در این طرح مورد استفاده قرار گرفته است تا با استفاده از هوش مصنوعی از الگوریتم مناسب استفاده گردد. در این طرح فناورانه، الگوریتم مورد محاسبه برای ASPECTS برای دسترسی راحت تر در بستر وب سایت پیاده سازی شده است. فرد متخصص با ورود به سایت می تواند تصاویر CT Scan بیمار را بارگذاری کند. تصاویر برای پردازش به سرور منتقل می شود و نتیجه معیار ASPECTS به صورت گزارش نمایش داده می شود. همانطور که اشاره شد با توجه به شرایط پیچیده بیماران با سکته مغزی هر چه بتوان احتمال خطا در تشخیص و درمان این بیماران را کاهش داد میزان رنج و ناتوانی های بعد از درمان در این بیماران کمتر خواهد بود. در این طرح فناورانه تلاش شد تا با کاهش خطای محاسبه معیار ASPECTS به تصمیم گیری متخصصین در این حوزه جهت تعیین رویکرد و قضاوت درمانی کمک شود.
ایشان خاطر نشان نمودند مطالعات مرتبط با علوم اعصاب و هوش مصنوعی نیاز به Big Data و سرورهای قدرتمند جهت تحلیل وسیع داده دارد. در صورتی که این تجهیزات در اختیار محققین قرار گیرد می تواند به توسعه و افزایش سرعت تحلیل این نرم افزارها کمک شایانی کند. در نهایت امیدوارند در پرتو الطاف الهی بتوانند گام کوچکی در توسعه علم این جهان بیکران بردارند و این نکته را فراموش نکنیم که در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم. لطف آنچه تو اندیشی، حکم آنچه تو فرمایی…