آقای دکتر محمد پزشکی مدرس مجری طرح تحقیقاتی با عنوان ” تولید زخم پوش های نانولیفی با ضخامت کنترل شده به روش الکتروریسی صنعتی برای درمان بیماران سوختگی درجه دو” در گفتگویی به تشریح این طرح پرداخت.
آقای دکتر محمد پزشکی مدرس دانشیار زیست پلیمر مرکز تحقیقات سوختگی دانشگاه علوم پزشکی ایران که در سال ۱۳۹۳ از مقطع دکتری (PHD) رشته مهندسی پلیمر فارغ التحصیل شده اند و به صورت تخصصی در حیطه زیست پلیمر ها طی ۱۸ سال گذشته در حال فعالیت تحقیقاتی بوده اند. دلیل اصلی آغاز این پژوهش، کمک به درمان بیماران سوختگی بوده است. سوختگی یکی از آسیب های رایج پوستی است که به عنوان ششمین علت مرگ و میر و سومین عامل معلولیت شناخته میشود. در ایران هنوز آمار رسمی از تعداد بیماران سوختگی بر اساس شدت آن منتشر نشده است ولی گزارشات اولیه نشان می دهد سالانه حدود ۲۵۰ هزار مورد سوختگی در کشور رخ میدهد که ۲۵ هزار مورد از این افراد در بیمارستان بستری و حدود ۲۵۰۰ نفر جان خود را از دست میدهند. هزینه های بالای درمان در کنار محدودیت های اقتصادی موجود درمان سوختگی را همواره با چالش روبه رو کرده است. این طرح در راستای برنامه راهبردی ۵ ساله مرکز تحقیقات سوختگی با هدف کمک به بیماران سوختگی تعریف شده است. دو موضوع مهم در این طرح دنبال شده است. اول ارائه یک پانسمان نوین با فناوری بومی و هزینه مناسب برای درمان زخم های سوختگی درجه دو و دوم پیاده سازی خط تولید نانوالیاف برای کاربرد های پزشکی در اتاق تمیز. این طرح با حمایت و همکاری مرکز تحقیقات سوختگی و بیمارستان حضرت فاطمه (س) اجرا شده است . این طرح بر اساس نیاز جدی کشور به تامین پانسمان مورد نیاز بیماران سوختگی در درجه اول و پس از آن بیماران دارای زخم های دیابتی و با همکاری منسجم و پیوسته میان صنعت و دانشگاه ارائه شده است. قابلیت عبور کنترل شده هوا و رطوبت، ضمن ممانعت از عبور عوامل بیگانه نظیر میکروب ها از خصوصیات بارز یک پانسمان مناسب است. در بین ریز ساختار های مختلف موجود برای زخم پوش، زخم پوش های نانولیفی به دلیل مزایای مختلف از قبیل نسبت سطح به حجم بالا، تخلخل های کاملا به هم پیوسته و همچنین توانایی تقلید ساختار محیط زندگی سلول (ماتریس خارج سلولی یا ECM) یکی از بهترین ریز ساختار هاست که به روش های مختلف قابل تولید هستند. بدین ترتیب با بومی سازی تکنولوژی تولید پانسمان های نوین و زخم پوش های با کیفیت، می توان علاوه بر درآمدزایی دانش بنیان، ایجاد اشتغال برای فارغ التحصیلان تحصیلات تکمیلی و جلوگیری از خروج ارز، خدمت بزرگی به بیماران دارای زخم های مزمن انجام داد. نتایج این پژوهش به صورت کارآزمایی بالینی فاز ۱ بر روی ۸۰ زخم سوختگی در دو مرکز اجرا شده است و برای دریافت مجوز تولید آن نیز اقدام شده است.
ایشان خاطر نشان کردند نتایج این پژوهش هم در قالب ارتقای فناوری ملی با پیاده سازی خط تولید نانوالیاف با ضخامت کنترل شده برای کاربرد های پزشکی در اتاق تمیز برای راه اندازی صنایع جدید می تواند موثر باشد و هم به صورت مستقیم می تواند در درمان بیماران سوختگی نقش موثری داشته باشد. پانسمان ارائه شده در این پژوهش نه تنها باعث کاهش هزینه های پانسمان های متداول وارداتی خواهد شد بلکه می تواند کیفیت ترمیم زخم های سوختگی و مزمن را نیز ارتقا بخشد. این طرح با همکاری منسجم و پیوسته میان صنعت و دانشگاه بر اساس نیاز جدی کشور به تامین پانسمان مورد نیاز بیماران سوختگی در درجه اول و پس از آن بیماران دارای زخم های دیابتی ارائه شده است. پانسمان نانولیفی ارائه شده در این طرح به دلیل داشتن قیمت مناسب، عدم نیاز به تعویض در طول دوره درمان، سهولت استفاده، جذب ترشحات زخم، انعطاف پذیری عالی، ممانعت از نفوذ باکتری و تنفس پذیری میتواند جایگزینی با عملکرد مناسب برای پانسمانهای خارجی و واردتی با هدف جلوگیری از خروج ارز و بی اثر کردن تحریم ها در راستای تامین پانسمانهای پیشرفته باشد. این موضوع نهایتا منجر به کاهش هزینههای درمان بیماران سوختگی و معضلات عنوان شده خواهد گردید.
درپایان ایشان افزودند حمایت از پژوهش های محصول محور در حیطه پزشکی بازساختی نیاز به همت مسئولین امور پژوهشی دارد و با توجه به هزینه های بالای این نوع از تحقیقات، پیشنهاد می شود متولیان امور با تجمیع حمایت های بخش دولتی و خصوصی بر اساس نیازهای مهم کشور به تولید محصولات با تکنولوژی بالا به صورت پژوهش های مامورت محور اقدام شود. با توجه به دشواری بسیار بالای مراحل دریافت مجوز های لازم مانند پروانه تولید در حیطه پزشکی بازساختی، بخش قابل توجهی از فاصله بین پژوهش های موثر و نیاز بیماران در همین مسیر رخ می دهد. عدم آگاهی محققین دانشگاهی با پیچیدگی های مجوز های مورد نیاز بر این دشواری ها افزوده است. لازم است مسئولین با ارائه راهکار هایی با پیچیدگی اداری کمتر در طی کردن این مسیر که نیاز کشور است همراهی نمایند. بهره گیری از ظرفیت دانشگاه ها در کاهش پیچیدگی های موجود در مسیر ارزیابی محصولات با کلاس خطر بالا می تواند بسیار موثر باشد. ایجاد کردن راه ارتباطی مستقیم با اداراتی مانند اداره کل تجهیزات پزشکی می تواند در حمایت از به تولید رسیدن پژوهش های دانشگاهی بسیار موثر باشد. مرکز تحقیقات سوختگی در حال اجرای چندین طرح پژوهشی در راستای ارائه داربست با هدف ساخت جایگزین های درم برای درمان بیماران سوختگی و زخم های مزمن با عمق بالا می باشد. سطح تکنولوژی بالا و پیچیدگی های فناورانه متعدد سبب شده است این نوع از محصولات حیطه پزشکی بازساختی هنوز در داخل کشور تولید نشوند و تنها از طریق واردات و با هزینه های بسیار بالا تامین گردند. با توجه به نتایج امیدوار کننده حاصل پیش بینی می شود طی دو سال آینده محصول جایگزین درم با قابلیت ترمیم زخم های عمقی با تکمیل طرح های در حال اجرا در مرکز تحقیقات سوختگی و همکاری با شرکت های فناور وارد بازار شود.
خبرنگار نسیمه ستایش