آقای دکتر محمد پزشکی مدرس مجری طرح تحقیقاتی با عنوان ” توسعه تکنولوژی زخم پوش های زیست فعال بر پایه پلی استر های زیست تخریب پذیر ترموست” در گفتگویی به تشریح این طرح پرداخت.
آقای دکتر محمد پزشکی مدرس دانشیار زیست پلیمر مرکز تحقیقات سوختگی دانشگاه علوم پزشکی ایران که در سال ۱۳۹۳ از مقطع دکتری (PHD) رشته مهندسی پلیمر فارغ التحصیل شده اند و به صورت تخصصی در حیطه زیست پلیمر ها طی ۱۸ سال گذشته در حال فعالیت تحقیقاتی بوده اند. دلیل اصلی انتخاب این طرح این است که محدودیت دسترسی به زیست پلیمر های مناسب برای کاربرد های پزشکی همواره محدودیت های فراوانی را برای تجاری سازی نتایج پژوهش ها در ایران ایجاد کرده است. در این طرح تلاش شده است تا ساخت پانسمان های مورد نیاز برای بیماران سوختگی از مرحله مواد اولیه و سنتز تا ساخت نمونه نهایی و اجرای آزمونهای برون تنی و درون تنی به صورت کامل اجرا شود. این طرح با حمایت و همکاری مرکز تحقیقات سوختگی و بیمارستان حضرت فاطمه (س) اجرا شده است. پلی استر های زیست تخریب پذیر ترموست از جمله پلی گلیسرول سباسات و پلی سیترات در سالهای اخیر گسترش زیادی در تحقیقات حوزه پزشکی داشته اند. با توجه به نبود تکنولوژی شکل دهی و سنتز این زیست مواد به صورت نیمه صنعتی در کشور و نواورانه بودن در سطح جهانی هدف اصلی و کلی این طرح تعیین تکنولوژی مناسب برای ساخت زخم پوش های زیست فعال با مشخصات کنترل شده بر پایه پلی استر های زیست تخریب پذیر ترموست و تعیین فرمولاسیون پلیمری مناسب برای ساخت آنها میباشد. در میان بسیاری از پلیمرهای سنتزی که قابلیت بازجذبی زیستی دارند، PGS الاستومری چقرمه، انعطاف پذیر و زیست تخریب پذیر با زیست سازگاری عالی و ویژگی¬های فیزیکی مشابه با بافت¬های نرم بیولوژیکی است که کاربردهای بسیاری در مهندسی بافت نرم و حامل¬های دارو دارد. لذا در مرحله اول خط تولید نیمه صنعتی سنتز این پلی استر ها راه اندازی شد و در مرحله دوم، دو نوع پانسمان نوین (زیست فعال و انتی باکتریال) برای درمان سوختگی ساخته شده است و ارزیابی های پیش بالینی آن به صورت کامل انجام شده است. ارزیابی های پیش بالینی نمونه های پانسمان نوین (زیست فعال و انتی باکتریال) ساخته شده در این طرح به صورت کامل انجام شده است و برای اجرای کارازمایی بالینی و دریافت مجوز های لازم در مراحل بعد اقدام شده است. خط تولید نیمه صنعتی سنتز این پلی استر ها به بهره برداری رسیده است و در حال حاضر در آزمایشگاه های تحقیقاتی بیمارستان حضرت فاطمه (س) مستقر است. نتایج این پژوهش در قالب ارتقای فناوری ملی با پیاده سازی خط تولید نیمه صنعتی سنتز این پلی استر ها با هدف راهبری کاربرد های نوین در حیطه پزشکی بازساختی ارائه شده است. دو نوع پانسمان نوین ارائه شده در این پژوهش به صورت مستقیم می تواند در درمان زخم های سوختگی و انواع زخم های عفونی نقش موثری داشته باشد.
ایشان خاطر نشان کردند که حمایت از پژوهش های محصول محور در حیطه پزشکی بازساختی نیاز به همت مسئولین امور پژوهشی دارد و با توجه به هزینه های بالای این نوع از تحقیقات، پیشنهاد می شود متولیان امور با تجمیع حمایت های بخش دولتی و خصوصی بر اساس نیازهای مهم کشور به تولید محصولات با تکنولوژی بالا به صورت پژوهش های مامورت محور اقدام شود. با توجه به دشواری بسیار بالای مراحل دریافت مجوز های لازم مانند پروانه تولید در حیطه پزشکی بازساختی، بخش قابل توجهی از فاصله بین پژوهش های موثر و نیاز بیماران در همین مسیر رخ می دهد. عدم آگاهی محققین دانشگاهی با پیچیدگی های مجوز های مورد نیاز بر این دشواری ها افزوده است. لازم است مسئولین با ارائه راهکار هایی با پیچیدگی اداری کمتر در طی کردن این مسیر که نیاز کشور است همراهی نمایند. بهره گیری از ظرفیت دانشگاه ها در کاهش پیچیدگی های موجود در مسیر ارزیابی محصولات با کلاس خطر بالا می تواند بسیار موثر باشد. مرکز تحقیقات سوختگی در حال اجرای چندین طرح پژوهشی در راستای ارائه داربست با هدف ساخت جایگزین های درم برای درمان بیماران سوختگی و زخم های مزمن با عمق بالا می باشد. سطح تکنولوژی بالا و پیچیدگی های فناورانه متعدد سبب شده است این نوع از محصولات حیطه پزشکی بازساختی هنوز در داخل کشور تولید نشوند و تنها از طریق واردات و با هزینه های بسیار بالا تامین گردند. با توجه به نتایج امیدوار کننده حاصل پیش بینی می شود طی دو سال آینده محصول جایگزین درم با قابلیت ترمیم زخم های عمقی با تکمیل طرح های در حال اجرا در مرکز تحقیقات سوختگی و همکاری با شرکت های فناور وارد بازار شود.
خبرنگار نسیمه ستایش